داروخانه آنلاین
کرونا دلتا و کودکان
تیر 28, 1400
داروخانه آنلاین
معرفی گیاه زعفران
تیر 29, 1400
داروخانه آنلاین

درمان سندرم روده تحريك پذير اسهال غالب با استفاده از داروي گياهي پلانتاژل

چكيده


درمان آن همچنان مشكلي ،(IBS-D) زمينه و هدف: علي رغم شيوع بالاي سندرم روده تحري كپذير اسهال غالبمهم براي پزشك و بيمار باقي مانده است . پلانتاگو ماژور از قديم و در بسياري از كشورها براي درمان اسهالاستفاده مي شده است ، ولي تا كنون در اين زمينه مطالعه علمي صورت نگرفته است. ما در اين مطالعه سعي داريمبررسي كنيم. IBS-D تاثير داروي گياهي پلانتاژل را بر روي بهبود علائمدر IBS-D روش بررسي : اين مطالعه به صورت كارآزمايي باليني دوسوكور انجام شده است . 70 بيمار مبتلا بهاين مطالعه وارد شدند . بيماران به صورت تصادفي به دو گروه مساوي 35 نفري (پلاسبو و دارو) تقسيم شدند . دراولين و يزيت،كليه بيماران به مدت دو هفته بدون دارو تحت نظر گرفته شدند . سپس در دومين مراجعه علائم ب يمارانبررسي گرديد. در انتهاي دو هفته درمان و سه هفته پس از اتمام دوره درمان شدت علائم بررسي شد. آناليز داده هاIndependent sample t- و Chi-square, Paired T-test انجام شد. ازتستهاي SPSS v. به وسيله نرم افزار 15جهت آناليز استفاده گرديد.

يافته ها:


در انتهاي دو هفته درمان، كليه علايم در هر دو گروه بيماران بهبود نشان داد، اما شدت نفخ، احساسدفع ناكامل ، وجود مخاط در مدفوع و احساس فوريت در دفع در گروه پلانتاژل به طور معني داري بيشتر از گروهكنترل كاهش يافته بود . ارزيابي علائم بيماران 3 هفته ب عد از كامل شدن دوره درمان نشان داد شدت درد شكم،تعداد دفعات اجابت مزاج در روز، نفخ و احساس فوريت در دف ع بعد از سه هفته قطع درمان در گروه دارونما بهميزان اوليه برگشته بود . در حا ليكه شدت كليه علائم در گروه پلانتاژل به صورت معني داري نسبت به قبل از درمانكاهش داشت.

نتيجه گيري :

تحقيق حاضر اولين كارآزمايي باليني جهت بررسي اثرات پلانتاگو ماژور برروي علائممي باشد. بر اساس يافته هاي اين مطالعه پلانتاگو ماژور مي تواند با هزينه كمتر و تحمل پذيري بيشتر سبب بهبود علائم در بيماران مبتلا بهIBS-D شود .

مقدمه:

يكي از (IBS) سندرم روده تحريك پذير اسهال غالباختلالات عملكردي دستگاه گوارش است كه با درد ياناراحتي شكمي ، نفخ و تغيير در اجابت مزاج مشخص هيچ ارگاني به تنهايي به عنوان علت - مي شود.( 4شناخته نشده است و در اين بيماري درگيري چندينسيستم به طور همزمان وجود دارد . نظريه هاي مختلفيارائه شده است كه شامل IBS درباره پاتوفيز يولوژيحركات غير طبيعي دستكاه گوارش، افزايش حساسيتالتهاب و عفونت ، عدم تعادل نروترنسميترها و عوامل5) برخي نيز بيماران را براسا س علائم - رواني مي باشد.( 7همراه با اسهال IBS روده اي طبقه بندي مي كنند مثلبا IBS و (IBS-C) همراه با يبوست IBS ،(IBS-D)8و 9) علي رغم شيوع اين ).(IBS-A) اسهال و يبوست متناوبهمچنان مشكل ي IBS بيماري در مراكز درماني ، درمانمهم براي پزشك و بيمار باقي مانده است .( 4و 6) بيماراننسبت به سايرين از كيفيت پايين IBS مبتلا بهزندگي جهت فعاليت هاي اجتماعي و فيزيكيبر توانايي كاركرد بيمار اثر IBS برخوردارند. به علاوهگذاشته و سبب موارد زياد غيبت از مدرسه و كارمي گردد.( 10،2 و 11 ) در تحقيقات اخير ، 37 % بيماران به دنبالمبتلا به افسردگي شده بودند و 38 % به علت علائم ،IBS( بيماري، قصد خودكشي داشتند.( 12بهبود كليه IBS هدف از درمان بيماران مبتلا بهعلائم، شامل درد يا احساس ناراحتي گوارشي، نفخ ،تغيير در اجابت مزاج و ... و بهبود كيفيت زندگي آنهاستكه در نهايت هدف كل ي كاهش فشار ناش ي از اين بيماري( بر بيمار، مسوولان بهداشتي و كل جامعه است.( 11متاسفانه در حال حاضر هيچ درماني به تن هايي در كنترلكليه علائم باليني اين بيماري م ؤثر ني ست.( 13 ) در حالحاضر، گزينه هاي دارويي شامل مواردي است كه يكي ازعلائم خاص بيماري را درمان م ي كند. مثل ف يبرها ، ضداسپاسم ها، شل كننده هاي عضلات صاف، ملين ها و ضداسهال ها. هرچند از آنجايي كه اين داروها تنها به يكي ازعلائم توجه دا رند، در برخي موارد داراي اثرات منفي برساير علائم بيماري مي باشند.درمان هاي موجود شامل ،IBS-D جهت علائم بيمارانآلوسترون، لوپرامايد و كلونيدين است . آلوسترون قادراست اما IBS-D به بهبود علائم بيماري در مبتلايان بهمي تواند سبب درد شك مي، خونريزي از مقعد يا اسهال( خوني شود.( 9،2 و 14لوپرامايد يكي ديگر از داروهاي ضد اسهال است، امامثل درد شكم و نفخ IBS اين دارو نيز اثري بر علائم كلي ندارد و در عين حال مي تواند درد شكم شبانه رانيزافزايش دهد.( 8،6 و 15 ) داروهاي ضد اسپاسم و ضدافسردگي مي توانند باعث بهبود درد شوند اما به بهبوديبوست كمكي نمي كنند .( 16 ) گرچه اين طيف متنوع ازداروها در كارآزمايي هاي باليني اثر بخش گزارش شدهاند اما همراه با افزا يش هزينه درمان وخطر مربوط به( عوارض جانبي جدي نيز بوده اند.( 4در حال حاضر بسياري از بيماران مبتلا بهپزشكي مرسوم استفاده نمي كنند و بين 11 تا 43 درصدبيماراني كه مبتلا به اختلالات گوارشي هستند از17 ) با - روشهاي مكمل يا جايگزين استفاده م ي كنند .( 20وجودي كه طب گياهي توسط مردم براي درمان ياپيشگيري از اختلالات گوارشي استفاده مي شود ، اماتحقيقات كمي در اين زمينه در دسترس است.
پلانتاگو ماژور گياهي با دوام از خانوادهاست.( 21 ) تحقيقات جديد داروشناسي Plantaginaceaeنشان م ي دهد اين گ ي اه در بسياري از نقاط جهان دردرمان تعدادي از بيماري ها از جمله بيماري هاي پوست،عفونت ها، مشكلات مربوط به دستگاه گوارش، دستگاهتنفس، دستگاه توليد مثل، سيستم گردش خون، در مقابلهبا تومور ها و جهت تسكين درد وكاهش تب استفادهمي شده است .( 21 ) پلانتاگو ماژور از قد يم و در بسياري ازكشورها براي درمان اسهال استفاده مي شده است وليتا كنون در اين زمينه مطالعه علمي صورت نگرفته است .ما در اين مطا لعه سعي داريم تاثير داروي گياهي پلانتاژل را بر روي بهبود علائمIBS-D بررسی کنیم.

روش بررسي :

اين مطالعه به صورت كارآزمايي باليني دوسوكور دربيمارستان حضرت رسول اكرم (ص) از ابتداي سال1384 تا آذر 1386 انجام شده است . 70 بيمار مبتلا بهسندرم روده تحريك پذير اسه ال غالب در اين مطالعهو Rome II criteria براساس IBS وارد شدند. تشخيصعلل ارگانيك بود كه شامل اين موارد مي شود: 1- دردشكمي در طول 12 هفته گذشته كه به صورت دائم يامتناوب در 12 ماه گذشته نيز وجود داشته است و-2 درد يا ناراحتي شكمي كه با اجابت مزاج بهبود يابد ،شروع آن با تغيير در تعداد دفعات اجابت مزاج و يا تغيير( در قوام مدفوع است.( 2شرايط ورود به مطالعه شامل موارد زير بود.

تشخيصIBS-Dبا رد كردن علل ارگان يك بوسيلهكولونوسكوپي و آزمايش مدفوع-2 نتيجه نرمال آخرين بررسي در 5 سال گذشته(كولونوسكوپي در افر اد بالاي 55 سال وسيگموئيدوسكوپي در سايرين).معيارهاي خروج از طرح شامل اين موارد بود . وجود هرگونه بيماري فعال دستگاه گوارش، بيماري اساسي روانپزشكي در حال و گذشته، بارداري يا شيردهي، دريافتهنگام ورود به طرح و يا در طول آن، داشتن IBS-D درماننتايج آزمايشگا هي غيرطبيعي (بيوشيمي خون،آزمايش كاملخون) و به وجود آمدن يبوست در طول مطالعه.از كليه بيماران براي ورود به مطالعه رضايت نامه كتبي گرفته شد. در اولين ويزيت، كليه بيماران به مدت دوهفته بدون دارو تحت نظر گرفته شدند . هدف از اينمرحله خارج كردن تاثير هر گونه د ارويي بود كه درگذشته مصرف كرده بودند . سپس در دومين مراجعهبيماران بررسي گرديد . اين علائم شامل تعداددفعات اجابت مزاج در روز ، درد شكم، تهوع، نفخ،احساس دفع ناكامل، احساس فور ي ت در دفع، وجودمخاط د ر مدفوع و بي اختياري بود. سپس درمان به مدت دو هفته انجا م گرفت. هر بيمار با يك كد شناخته مي شد .بيماران به صورت تصادفي به دو گروه مساوي (پلاسبوو دارو) تقسيم شدند و در نتيجه هر بيمار 50 % احتمال وارد شدن به گروه پلاسبو يا دارو را داشت. 35 بيمار در گروه درمان ، پلانتاژل و 35 بيمار درگروه كنترل ، دارونما به مدت دو هفته دريافت كردند .پلانتاژل از شركت گياهان دارويي دينه تهيه شد كه محتوي پلانتاگو ماژور و 2% نعناع است . رنگ ، اندازه وطعم و ساير تركيبات دارو غير از گياه پلانتاگو ماژوردارونما مشابه پلانتاژل بود . دارو و دارونما در پاكت هايمشابه قرار داشت به طوري كه دو بسته دارو و دارونماتوسط پزشك و بيمار قابل افتراق نبود و در نتيجهمطالعه به صورت دو سوكور انجام گرفت. بيماران روزانه 7 گرم پلانتاژل يا دارونما سه بار در روز و بهمدت دو هفته دريافت كردند . به بيمارن توض يح داده شدكه دارو را در آب ولرم حل كرده و مصرف كنند .همچنين رژيم غذايي خود را تا پايان طرح تغيير ندهند ودر صورت بروز هر گونه مشكل خصوصا ايجاد يبوستبا پزشك تماس بگيرند. در انتهاي دو هفته درمان و همچنين سه هفته پس ازاتمام دوره درمان با شركت كنندگان در طرح ، تماس تلفنيگرفته شد و شدت علائم در هر يك از اين زم ان ها بااستفاده از فرم جم ع آوري داده ها كه شامل شدت دردشكم، تهوع، نفخ، احساس دفع ناكامل، احساس فوريت دردفع، وجود خلط در مدفوع، بي اختياري و تعداد دفعاتاجابت مزاج در هر روز بود ، مورد ارز ي ابي قرار گرفت .« كم » ،« متوسط » ،« زياد » شدت هر يك از علايم به صورت رتبه بندي شد. در نهايت نتايج مربوط به « منفي » وهفته هاي صفر، دو و پنج مقايسه گرديد.انجام SPSS v. آناليز داده ها به وسيله نرم افزار 15و Chi-square, Paired T-test شد. از تست هايجهت آناليز استفاده گرديد. Independent sample t-test

يافته ها:

داده هاي مربوط به 70 بيمار مورد آناليز آماري قرارگرفت. 35 بيمار در گروه پلانتاژل و 35 بيمار در گروهدارونما. دو بيمار از گروه پلانتاژل و سه بيمار از گروهدارونما به دليل عدم دسترسي در طول درمان از طرحخارج شدند. همچنين يبوست در دو بيمار از گروهپلانتاژل ديده شد كه آنها نيز از مطالعه خارج شدند. سن و تعداد دفعات اجابت مزاج در هر دو گروه درشروع مطالعه با هم يكسان سازي شد . ميانگين سن در گروه36/ و در گروه دارونما 18 (SD = 13/13) 37/ پلانتاژل 58سال بود كه اختلاف آماري معني داري با هم (SD = 11/78)نداشتند. همچنين در شروع طرح تعد اد دفعات اجابت مزاجبين دو گروه تفاوت قابل ملاحظه اي نداشت.

تغييرات در شدت علائم كليه بيماران و گروه پلانتاژل3 نمره بندي - و دارونما آناليز شد . شدت هر علامت بين 0شد. بيماران در مورد كليه پارامترها بهبودي نشان دادند .تفاوت قابل ملاحظه اي بين دو گروه در درد شكم و تهوعاما شدت .(P=0/ و 081 P=0/ ديده نشد (به ترتيب 072نفخ، احساس دفع ناكامل، وجود مخاط در مدفوع واحساس فوريت در دفع در گروه پلانتاژل در مقايسه ب ا،P=0/ گروه كنترل بيشتر كاهش يافته بود (به ترت يب 001.(P=0/021 ،P=0/003 ،P=0/021ارزيابي علائم بيماران 3 هفته ب عد از كامل شدن دورهدرمان نشان داد شدت درد شكم، تعداد دفعات اجابت مزاج در روز، نفخ و احساس فوريت در دفع بعد از سههفته قطع درمان در گروه دارونما تفاوت واضحي بااطلاعات پايه نداشت و شدت اين علائم به ميزان اولیه در حاليكه شدت كليه علائم در .(P<0/ برگشته بود ( 05گروه پلانتاژل به صورت معني داري نسبت به قبل ازدرمان كاهش داشت و بعد از سه هفته قطع درمان نيزاين اثر از بين نرفته بود.

بحث:

در مراكز درماني، اين بيماري IBS علي رغم شيوعهنوز به صورت يك مشكل مهم پزشكي براي مسؤلانبهداشتي و بيماران باقي مانده است.( 4و 6) با وجود داروهاي متنوعي كه هر كدام روي يكي از علائمبيماري اثر مي گذارد، اما گاهي اين داروها هم اثربخشنبوده و به علا وه مصرف آنها با افزايش هزينه هاي( درمان و خطر بروز عوارض جدي همراه بوده است .( 4لذا در حال حاضر بسياري از بيماران براي درمان به22 ) داروهاي گياهي - داروهاي گياهي رو آورده اند .( 24بيشترين ميزان مصرف را در اين مورد نشان دادهاند.( 8) با وجود مصرف شايع داروهاي گي اهي، امروزهتحقيقات بيشتر در اين زمينه ضروري به نظر( مي رسد.( 8و 25مطالعه حاضر نشان داد پلانتاژل در مقايسه باموثر تر است و اثرات IBS-D دارونما جهت كنترل علائمآن حداقل به مدت 3 هفته بعد از قطع درمان نيز باقيمي ماند. بر اساس اين يافته ها بيماران مي توانند اين دارورا به صورت منقطع مصرف كنند كه اين روش هم تحملبيمار را نسبت به دارو افزايش داده وهم هزينه درمان راكاهش مي دهد. براساس بررسي مطالعات گذشته، تحقيقحاضر اولين كارآزمايي باليني براي بررسي اثراتمي باشد و مطالعه IBS-D پلانتاگو ماژور برروي علائممشابهي در مورد تاثيرات اين دارو تا كنون صورت نگرفته است.
در سه مركز Bensoussan در يك مطالعه باليني كهدرماني گياهي بر روي 106 بيمار مبتلا به IBS انجام شدهاست، بعد از 16 هفته علائم گوارشي در گروه استفاده كننده از داروهاي گياهي چيني به صورت معني داري( نسبت به گروه دارونما بهبود يافت.( 26در يك كارآزمايي باليني ديگر به شكل دو سوكور كه انجام Ayurvedic در مورد دارو هاي گياهي بر اساسگرفته است، بيماران در سه گروه درمان استاندارد(كليدينيم- سي، كلرديازپوكسايد و پسيليوم )، آيوروديك و دارونما به مدت 6 هفته تحت درمان قرار گر فتند . درنهايت درمان استاندارد 78 %، درمان گياهي آيوروديك65% و دارونما 33 % بهبودي نشان داد . برگشت علائم در( طي 6 ماه در همه گروه ها يكسان بود.( 17در اين دو مطالعه بيماران ازنظر نوع اجابت مزاجبطور كلي در آنها در IBS طبقه بندي نشده اند و علائمنظر گرفته شد ه است كه از اين نظر با مطالعه حاضرمشابه نيستند، در مورد طول دوره درمان هم به هميندليل نمي توان دو مطالعه را با يكديگر مقايسه كرد . ازطرفي ما طول دوره درمان و دوز دارو را با توجه بهمطالعه ديگري كه از گياه پلانتاگو ماژور در آن استفادهشده بود انتخاب كرديم ، در اين مطالعه كه براي تعيين دوز مناسب پلانتاگو ماژور در درمانIBS انجام شده بود طول مدت درمان 14 روز بود كه اين مدت سبب بهبود اسهال بيماران شده بود .( 27 ) البته در پايان انجامطرح و تماس مجدد با بيماران متوجه شديم كه در بيشتربيماران، زمان برگشت علايم از 3 هفته هم بيشتر بودهاست كه با توجه به اين مطلب، انجام مطالعات بعدي باحجم نمونه بيشتر و طول دوره پيگيري طولان ي ترپيشنهاد مي شود. مشكل ديگر در زمينه پيگيري بيماران،عدم همكاري مناسب ، تغيير مكان و شماره تماس بيماراندر طول دوره انجام طرح و يا عدم اعتماد ب رخي بيماران جهت برقراري ارتباط با آنان و پيگيري نحوه درمان بود.

نتيجه گيري :

بر اساس يافته هاي اين مطالعه پلانتاگو ماژور مي تواندبا هزينه كمتر و تحمل پذيري بيشتر سبب بهبود علائم درشود . پيشنهاد م ي شود مطالعات IBS-D بيماران مبتلا بهبعدي با حجم نمونه بالاتر و خصوصا با دوره پيگيريطولاني تر انجام گيرد تا در صورت تاييد اين روش جديددرماني، بتوان كمك زيادي به درمان اين بيماران كرد .همچنين لازم است در مطالعات ديگر، مكانيسم اثر و موادمؤثر و فارماكوكينتيك اين دارو نيز مشخص شود

زجاج کلاب: داروخانه تخصصی گیاهی و مشاوره آنلاین فیتوتراپی(گیاه درمانی)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

× چگونه می‌توانم به شما کمک کنم؟